कलमकारी कशी बनते: लेखणी, ठसा आणि स्क्रीन

आज कलमकारी तुमच्यापर्यंत तीन प्रकारे पोहोचते. प्रत्येकाचे स्वतःचे स्थान आहे; तुम्ही कोणती विकत घेत आहात हे जाणणे महत्त्वाचे. कलमकारी हाउसवर ज्या वस्तूच्या तपशिलात तंत्र दिले आहे, जसे "Screen Printed", ती तशीच बनलेली आहे; एखाद्या वस्तूवर ते दिले नसल्यास, ऑर्डर करण्यापूर्वी आम्हाला विचारा.

1. लेखणी कलमकारी (हाताने रेखाटलेली)

सर्वात जुना प्रकार. कारागीर कलमने, म्हणजे रंग धरून ठेवणारी कापडी गादी असलेल्या टोकदार बांबूच्या लेखणीने, रेषा हाताने रेखाटतो आणि रंगही हातानेच भरतो. एका मोठ्या वस्तूला आठवडे लागू शकतात. ही श्रीकालहस्ती शैली आहे.

2. ठशांनी छापलेली कलमकारी

मछलीपट्टणम आणि पेडनाची शैली. नक्षी लाकडी ठशांवर कोरल्या जातात, आणि छपाई करणारा त्या कापडावर एकामागून एक उमटवतो, प्रत्येक ठसा डोळ्यांनी जुळवत. पुनरावृत्तींमध्ये थोडेसे सरकणे स्वाभाविक आहे; ते हातकामाचे लक्षण आहे.

पारंपरिक नैसर्गिक रंगांची प्रक्रिया

पारंपरिक कलमकारी, लेखणीची असो वा ठशांची, प्रक्रिया, छपाई, धुणे आणि वाळवणे अशा अनेक फेऱ्यांमधून जाते:

• कापडाची तयारी: सुती कापड हिरडा (टॅनिनयुक्त वाळलेले फळ) आणि दूध यांच्या मिश्रणात भिजवले जाते, ज्यामुळे रंग एकसारखे चढतात.
• काळा: रेषा लोखंड आणि गुळाच्या आंबवलेल्या द्रावणातून येतात, जे कापडातील टॅनिनशी मिळताच काळे होते.
• लाल: जिथे लाल हवा तिथे तुरटी छापली जाते, मग कापड लाल रंग देणाऱ्या मुळासोबत उकळले जाते, त्यामुळे रंग फक्त तुरटी असलेल्या जागी पक्का होतो.
• निळा नीळपासून येतो.
• पिवळा वनस्पतींच्या रंगांपासून येतो, आणि हिरवा बनवण्यासाठी अनेकदा निळ्यावर लावला जातो.

प्रत्येक टप्प्यादरम्यान कापड वाहत्या पाण्यात धुऊन उन्हात वाळवले जाते. आज प्रत्येक कलमकारी वस्तू अशा प्रकारे बनत नाही: एखाद्या वस्तूच्या तपशिलात रंगाचा प्रकार दिला असल्यास, तेच रंग वापरले आहेत.

3. स्क्रीनने छापलेली कलमकारी

आज कलमकारीच्या अनेक नक्षी स्क्रीन प्रिंट केल्या जातात: नक्षी बारीक जाळीच्या पडद्यांमधून, एका वेळी एक रंग, सहसा आधुनिक रंगांनी छापली जाते. स्क्रीन प्रिंटिंग जलद आहे आणि कलमकारीच्या नक्षी कमी किमतीत अधिक लोकांपर्यंत पोहोचवते. अशा प्रकारे छापलेल्या वस्तूंना "स्क्रीन प्रिंटेड" किंवा "कलमकारीपासून प्रेरित" म्हणतात, हाताने रंगवलेल्या किंवा ठशांनी छापलेल्या नाही.

कलमकारी हाउसवरील अनेक ड्रेस मटेरियल आणि कापड, आणि काही साड्या स्क्रीन प्रिंट केलेल्या आहेत, आणि त्यांच्या तपशिलात तसे लिहिले आहे.

त्या कशा ओळखाव्या

• हाताची खूण पाहा. लेखणी आणि ठशांच्या कामात लहान अनियमितता दिसतात: रेषेच्या जाडीत थोडा फरक, किंवा अगदी एका रेषेत न येणारी पुनरावृत्ती. स्क्रीन प्रिंट अगदी एकसारखे असतात.
• कापड उलटून पाहा. पारंपरिक रंग कापडात आरपार मुरतात, त्यामुळे नक्षी मागच्या बाजूलाही जवळजवळ पुढच्याइतकीच गडद दिसते. अनेक स्क्रीन प्रिंट मागून फिकट असतात.
• वास आणि स्पर्श. नैसर्गिक रंगांच्या सुती कापडाला नवे असताना अनेकदा मातीसारखा हलका वास असतो, आणि ते लेप दिल्यासारखे नव्हे तर मऊ वाटते.

हेही वाचा: अस्सल कलमकारी कशी ओळखावी आणि कलमकारी कशी धुवावी आणि जपावी.